IMD Hawaman Alert 2026 : भारतीय हवामान विभागाने (IMD) ३ जानेवारी २०२६ रोजी दिलेल्या ताज्या अंदाजानुसार, अरबी समुद्रात तयार झालेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्याचा परिणाम महाराष्ट्रातील काही भागांवर होण्याची शक्यता आहे. यामुळे राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये पुढील ४८ ते ७२ तास ढगाळ वातावरणासह हलका ते मध्यम पाऊस पडू शकतो.
या हवामान बदलाचा सर्वाधिक फटका रब्बी हंगामातील पिकांना बसण्याची शक्यता असून, विशेषतः गहू, हरभरा तसेच द्राक्षे व इतर फळबागा धोक्यात येऊ शकतात. त्यामुळे नुकसान टाळण्यासाठी कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना तातडीने काही महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत.
पिकांनुसार घ्यावयाची आवश्यक काळजी
🔹 द्राक्षे आणि फळबागा
ढगाळ व दमट हवामानात द्राक्ष बागांमध्ये डावणी व करपा यांसारख्या बुरशीजन्य रोगांचा धोका वाढतो.
➡️ तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनानुसार प्रतिबंधात्मक बुरशीनाशकाची फवारणी करावी.
➡️ काढणीस आलेली फळे असल्यास, ती प्लास्टिक ताडपत्रीने झाकून सुरक्षित ठेवावीत.
🔹 हरभरा आणि गहू
हरभरा फुलोरा किंवा घाटे धरण्याच्या अवस्थेत असल्यास घाटा अळीचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.
➡️ पिकांची नियमित पाहणी करून गरज भासल्यास योग्य कीटकनाशक वापरावे.
➡️ गव्हाच्या शेतात पाणी साचू देऊ नये, अन्यथा मुळे कुजण्याचा धोका असतो.
🔹 भाजीपाला पिके
कांदा, टोमॅटो, मिरची यांसारख्या पिकांवर थ्रिप्स (फुलकिडे) तसेच बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.
➡️ पावसामुळे साचलेले पाणी त्वरित बाहेर काढावे.
➡️ हवा खेळती राहील याची काळजी घ्यावी.
शेतकऱ्यांनी तातडीने करावयाची ५ महत्त्वाची कामे
1️⃣ फवारणी व खतांचा वापर टाळा
पावसाचा इशारा असल्यास कीटकनाशक किंवा खतांची फवारणी करू नये. पावसामुळे औषधे वाहून जातात व खर्च वाया जातो.
2️⃣ धान्य व कापसाची सुरक्षित साठवणूक करा
खळ्यावर ठेवलेले धान्य किंवा कापूस त्वरित झाकून किंवा सुरक्षित ठिकाणी हलवावा. ओलाव्यामुळे प्रत घसरते.
3️⃣ शेतात पाण्याचा योग्य निचरा करा
पाणी साचू नये म्हणून तात्पुरते चर काढावेत. साचलेल्या पाण्यामुळे पिके पिवळी पडतात.
4️⃣ वीज कोसळण्यापासून सावध रहा
गडगडाटासह पाऊस सुरू असताना झाडाखाली किंवा मोकळ्या जागेत थांबू नका. स्वतःसह पाळीव प्राण्यांचीही काळजी घ्या.
5️⃣ ई-पीक पाहणी अद्ययावत ठेवा
जर नैसर्गिक आपत्तीमुळे नुकसान झाले, तर तात्काळ पिकांचे फोटो काढून कृषी विभागाला माहिती द्यावी, जेणेकरून नुकसानभरपाईस मदत होईल.
हवामानाचा अंदाज कसा पाहावा?
✔️ ‘दामिनी’ आणि ‘माय माऊली’ ॲप
या ॲप्सद्वारे तुमच्या परिसरातील पावसाचा व वीज पडण्याचा इशारा आधीच मिळतो.
✔️ कृषी विज्ञान केंद्र (KVK)
जिल्ह्याच्या KVK कडून येणारे व्हॉट्सॲप संदेश व सल्ले नियमितपणे वाचून त्यानुसार उपाययोजना कराव्यात.
पशुधनाचीही घ्या विशेष काळजी
खराब हवामानाचा परिणाम जनावरांवरही होतो. थंडी व ओलाव्यामुळे न्यूमोनिया व इतर आजारांचा धोका वाढतो.
➡️ गोठा स्वच्छ व कोरडा ठेवा.
➡️ जनावरांना कोमट पाणी द्या आणि थंड वाऱ्यापासून संरक्षण करा.
पुढील काही दिवस शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. वेळेवर खबरदारी घेतल्यास पिकांचे व पशुधनाचे नुकसान टाळता येऊ शकते. हवामान अपडेट्सकडे लक्ष ठेवा आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसारच शेतीकामे करा.