Home Loan update : गृह कर्ज घेताना क्रेडिट स्कोअर, नोकरीची स्थिरता, संपत्तीशी निगडित एखादी चूक तुमचा गृह कर्जाचा अर्ज नामंजूर होऊ शकतो
भारतात महानगर असो किंवा लहान शहर, स्वतःचं घर घेण्यासाठी बहुतांश लोकांना गृहकर्जाचा आधार घ्यावा लागतो. सार्वजनिक बँका, खासगी बँका तसेच हाऊसिंग फायनान्स कंपन्या गृहकर्ज देतात. मात्र अनेक वेळा अर्ज केल्यानंतरही कर्ज मंजूर होत नाही. यामागे काही ठरावीक कारणं असतात. बँका गृहकर्ज देताना अर्जदाराची आर्थिक क्षमता आणि मालमत्तेची कायदेशीर स्थिती काटेकोरपणे तपासतात. एखादी छोटी चूकही कर्ज नाकारण्यास कारणीभूत ठरू शकते.
1) उत्पन्न आणि क्रेडिट स्कोअरचा मोठा प्रभाव
गृहकर्जासाठी अर्ज केल्यानंतर सर्वप्रथम बँका तुमचं मासिक उत्पन्न आणि क्रेडिट स्कोअर तपासतात.
- जर उत्पन्न कमी असेल तर बँकेला कर्जफेडीची खात्री वाटत नाही.
- क्रेडिट स्कोअर बँकेने ठरवलेल्या मर्यादेपेक्षा कमी असल्यास अर्ज पुढे सरकत नाही.
उच्च क्रेडिट स्कोअर असल्यास कर्ज मंजूर होण्याची शक्यता जास्त असते, तर कमी स्कोअर असल्यास कर्ज मिळालं तरी व्याजदर जास्त आकारला जाऊ शकतो.
2) जुनी कर्जं आणि सुरू असलेल्या ईएमआय
पूर्वी घेतलेल्या कर्जाच्या किंवा क्रेडिट कार्डच्या ईएमआय वेळेवर न भरल्यास त्याचा थेट परिणाम क्रेडिट स्कोअरवर होतो.
- सध्या अनेक कर्जांच्या ईएमआय सुरू असतील तर तुमच्यावर आर्थिक ताण आहे असं बँकांना वाटतं.
- उत्पन्नाच्या तुलनेत ईएमआय जास्त असल्यास गृहकर्जाचा अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
3) किमान उत्पन्नाची अट
बहुतांश बँका गृहकर्जासाठी किमान मासिक उत्पन्नाची अट ठेवतात. साधारणपणे:
- दरमहा ₹30,000 किंवा त्यापेक्षा कमी उत्पन्न असल्यास गृहकर्ज मिळणं कठीण ठरतं.
- उत्पन्न जास्त आणि स्थिर असेल तर कर्ज मंजुरीची शक्यता वाढते.
4) नोकरीची स्थिरता महत्त्वाची
बँका कायमस्वरूपी आणि स्थिर नोकरी करणाऱ्या व्यक्तींना प्राधान्य देतात.
- वारंवार नोकरी बदलणारे
- कंत्राटी स्वरूपात काम करणारे
- उत्पन्नात सातत्य नसलेले अर्जदार
यांच्या बाबतीत बँका जोखीम अधिक मानतात आणि त्यामुळे कर्ज नाकारलं जाऊ शकतं.
5) अर्जातील चुकीची माहिती
गृहकर्ज अर्जात नाव, पत्ता, वय, उत्पन्न किंवा कागदपत्रांमध्ये चूक असल्यास पडताळणी प्रक्रिया अडचणीत येते.
- चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती दिल्यास अर्ज थेट नामंजूर होऊ शकतो.
म्हणून अर्ज भरताना सर्व तपशील अचूक आणि कागदपत्रांशी जुळणारे असावेत.
6) मालमत्तेचं मूल्यांकन
गृहकर्ज मंजूर करताना बँका केवळ अर्जदाराकडेच नव्हे तर मालमत्तेकडेही लक्ष देतात.
- घराचं स्थान
- बांधकामाची गुणवत्ता
- कायदेशीर परवानग्या
- बाजारमूल्य
या बाबी तपासल्या जातात. मालमत्तेची किंमत बँकेला कमी वाटल्यास किंवा जोखीम जास्त असल्याचं वाटल्यास कर्ज नाकारलं जाऊ शकतं.
7) बिल्डर किंवा मालमत्तेची कायदेशीर अडचण
जर तुम्ही अशा बिल्डरकडून घर खरेदी करत असाल जो बँकेकडून ब्लॅकलिस्टेड आहे, तर गृहकर्ज मिळणं शक्य नसतं.
तसंच:
- कायदेशीर वाद असलेली मालमत्ता
- अपूर्ण कागदपत्रांची जुनी मालमत्ता
यासाठीही अनेक बँका गृहकर्ज देत नाहीत.
गृहकर्ज मंजुरीसाठी काय काळजी घ्यावी?
गृहकर्ज सहज मिळण्यासाठी पुढील गोष्टी लक्षात ठेवा:
- उत्पन्न स्थिर आणि पुरेसं असावं
- क्रेडिट स्कोअर चांगला ठेवावा
- जुनी कर्जं व ईएमआय वेळेवर फेडावीत
- नोकरीची सातत्यपूर्ण नोंद असावी
- मालमत्तेची सर्व कायदेशीर कागदपत्रं पूर्ण असावीत
योग्य नियोजन आणि सतर्कता ठेवल्यास गृहकर्ज नामंजूर होण्याची शक्यता निश्चितच कमी करता येते.